Ergenlerde Şiddet Eğiliminin Yordayıcıları Olarak Sosyal Kaygı ve Duygusal Özerklik

Abstract

Bu araştırmada sosyal kaygı ve duygusal özerkliğin ergenlerin şiddet eğilimlerini yordama gücü incelenmiştir. Araştırma, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Orta Anadolu’da bir ilde öğrenimlerine devam eden ve yaşları 13 ve 17 arasında değişmekte olan öğrenciler ile yürütülmüştür. Araştırmaya 317 (%51) kız ve 296 (%49) erkek olmak üzere toplam 613 öğrenci katılmıştır. Araştırmanın verileri Ergenler İçin Sosyal Kaygı Ölçeği, Duygusal Özerklik Ölçeği, Şiddet Eğilimi Ölçeği ve araştırmacılar tarafından oluşturulan demografik bilgi formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmanın bulguları incelendiğinde, sosyal kaygı ölçeği alt boyutu olan ‘olumsuz değerlendirilme korkusu’ ile şiddet eğilimi puanları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu görülürken; Duygusal Özerklik Ölçeğinin ‘ebeveyni idealleştirmeme’, ‘ebeveynden bağımsızlık’ ve ‘bireyleşme’ alt boyutları ile şiddet eğilimi puanları arasında negatif yönde anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Bununla birlikte; araştırmaya katılan ergenlerin şiddet eğilimi puanlarının cinsiyete ve anne-baba eğitim düzeyine göre farklılaştığı görülmüştür. Sonuç olarak, ergenlerin cinsiyet ve anne-baba eğitimi gibi sosyo-demografik bilgileri, sosyal kaygı ölçeği alt boyutu olan ‘olumsuz değerlendirilme korkusu’ ve duygusal özerklik ölçeği alt boyutları olan ‘ebeveyni idealleştirmeme’, ‘ebeveynden bağımsızlık’ ve ‘bireyleşme’ alt boyutlarının birlikte şiddet eğiliminin anlamlı yordayıcıları olduğu saptanmıştır. Bu sonuçlar bireyin kimlik gelişiminde kritik bir gelişim sürecini ifade eden ergenlik döneminde şiddet eğilimini kontrol etmeleri konusunda, sosyal kaygıları ile baş edebilmeleri ve ailesinden bağımsızlaşma ihtiyacını giderebilmesinde duygusal özerklik sağlayabilmelerinin çok önemli olduğunu göstermektedir.