De realiteit van overleven

Abstract

Welvaart en gezondheid hangen onlosmakelijk met elkaar samen. Beleid om gezondheidsverschillen te verkleinen heeft zich lang gericht op individuele levensstijl, maar de laatste jaren neemt de aandacht voor de invloed van inkomenszekerheid, huisvesting, en de sociale en fysieke leefomgeving op gezondheid weer toe. In dit artikel staan we stil bij de relatie tussen bestaansonzekerheid, gezondheid én de manier waarop de overheid hieraan bijdraagt. De onderzoeksvraag wordt beantwoord door het analyseren van vijftien biografische interviews met mensen in bestaansonzekerheid in drie verschillende levensfasen: jong (18–30 jaar), midden (30–50 jaar), oud (50–70 jaar). De interviews geven een veelzijdig beeld van bestaansonzekerheid. De dynamiek die inherent is aan bestaansonzekerheid zorgt voor onduidelijke grenzen en onduidelijkheid in causale relaties, vooral waar het gezondheid betreft. Als gevolg van bestaansonzekerheid komen mensen in een ‘overlevingsmodus’ terecht. Hulp vanuit de overheid is vaak slecht toegankelijk vanuit de ervaring van de respondenten. Dit is zorgelijk, omdat juist de overlevingsmodus op de langere termijn meer risico’s op gezondheidsproblemen met zich meebrengt. De resultaten van ons onderzoek geven aanleiding tot drie bespiegelingen. Ten eerste is er de noodzaak om breder te denken over gezondheid en preventie. Daarnaast vergt de aanpak van gezondheidsachterstanden meer proactieve hulp. Tot slot moeten we meer onderscheid durven maken als het gaat om de hulp die wordt aangeboden.Socio-economic status and health are inextricably linked. Policies to reduce health disparities have long focused on individual lifestyles, but recent years saw an increase in attention to the impact of income security, housing and the social and physical environment on health. In this article we reflect on the relationship between economic insecurity, health and government assistance. The research question is answered by analyzing fifteen biographical interviews with people in economic insecurity in three different stages of life: young adults (18–30 years), adults (30–50 years), older adults (50–70 years). The interviews give a versatile picture of economic insecurity. The dynamics inherent to economic insecurity create ambiguity in causal relationships, especially when it comes to health. As a result of economic insecurity, people enter a ‘survival mode’. Government assistance is often ill-fitting to the reality in which the respondents find themselves. This is cause for concern, because the ‘survival mode’ in the longer term carries more risks of health problems. The results of our research give rise to three reflections. Firstly, there is the need for a broader definition of health and prevention which includes the wider determinants of health. In addition, tackling health disadvantages requires more outreaching help. Finally, we must dare to tailor help to different risk groups.