Sinyal Kontrollü ve Kontrolsüz Kesimlerde Yayaların Karşıdan Karşıya Geçiş Davranışlarının Değerlendirilmesi

Abstract

Yayaların, yol kesimlerinde ve sinyalizasyonlu kavşaklarda, karşıdan karşıya geçiş davranışının doğru anlaşılması ve buna göre altyapının düzenlenmesi ulaşım planlamasının önemli konularından biridir. Çalışmada, kent merkezinde yayaların geçiş davranışlarını araştırmak amacıyla, yaya hızlarını etkileyen parametreler analiz edilmeye çalışılmıştır. Isparta ili şehir merkezinde bulunan bir ana cadde üzerinde, yayaların karşıdan karşıya geçişleri dört kesime ayrılmış, toplam 3632 yaya örneği gözlenmiştir. İncelenen 2., 3. ve 4. Kesimlerdeki yaya hacmi ile hız arasındaki ilişki tespit edilmiştir. İncelenen kavşak 1. kesimdeki yaya geçidini kullanan ve yaya geçidi dışından geçen yayalar ayrı değerlendirilmiştir. ANOVA testi ile yaya hızını etkileyen faktörlerin önem dereceleri bulunmuştur. Analiz sonucu kavşak içindeki yaya geçidi geçişlerinde yaşlı, yetişkin ve çocuk yayalar için ortalama geçiş hızları sırasıyla 0.77 m/sn, 0.90 m/sn ve 0.78 olarak; yol kesimlerinde ise 0.87 m/sn, 0.95 m/sn ve 0.90 m/sn olarak tespit edilmiştir. Yayaların kavşak dışı veya kural ihlali yaparak geçme davranışının yoğun yaşandığı kavşak kesiminde, güvenli yaya geçişi için yeterli yaya geçidi genişliğinin olmadığı düşünülmüştür. Çalışma sonuçlarının uygulayıcılar için sinyalize kavşaklarda ve yol kesimlerinde yaya davranışını anlamlandırılması ve oluşturulacak yaya geçidi tesislerinin düzenlenmesinde, faydalı olması beklenmektedir