ZEKA OYUNLARI İLE İLGİLİ YAPILAN ULUSAL BİLİMSEL ARAŞTIRMALARIN TEMATİK VE METODOLOJİK AÇIDAN İNCELENMESİ

Abstract

Türkiye’de zeka oyunları dersinin 2012-2013 eğitim-öğretim yılında ortaokullarda seçmeli bir ders olarak okutulmaya başlanması ile son yıllarda zeka oyunları ile ilgili birçok disiplinde araştırma yapılmış ve yapılmaya devam etmektedir. Bu araştırmada, Türkiye’de zeka oyunları ile ilgili yapılmış olan bilimsel araştırmalar doküman analizi yöntemiyle tematik ve metodolojik açıdan incelenmiştir. Araştırma kapsamına giren çalışmalar ölçüt örnekleme ile belirlenmiştir. Buna göre, 26 lisansüstü tez ve bu tezlerden üretilmemiş 23 makale araştırma kapsamına dâhil edilmiştir. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Zeka oyunları ile ilgili yapılmış olan araştırmalar tematik açıdan incelendiğinde, araştırmaların 2017 yılı ve sonrasında artış gösterdiği, en fazla “Zeka oyunlarının bazı değişkenlere etkisi” temasının araştırıldığı tespit edilmiştir. Araştırmalar metodolojik açıdan incelendiğinde ise en fazla nicel araştırma yönteminin kullanıldığı, araştırma desenlerinden en fazla deneysel deseninin tercih edildiği; en çok ilkokul ve ortaokul öğrencileri ile çalışıldığı; genellikle basit tesadüfî örnekleme yönteminin kullanıldığı; 1-50 ve 51-100 kişilik örneklem büyüklüğünün daha fazla tercih edildiği; araştırmaların çoğunda tercih edilen veri toplama aracının test olduğu; en fazla tercih edilen veri analiz tekniğinin betimsel istatistikler, varsayım analizleri ve karşılaştırma testleri olduğu tespit edilmiştir. Araştırmalardan elde edilen bulgulardan hareketle, veri analiz tekniklerinin çeşitlendirilmesi ve ileri düzey istatistik ve analiz tekniklerinin kullanılması önerilebilir.