Septik Hastaların Tedavisinde Polifarmasinin ve İlaç Etkileşimlerinin Değerlendirilmesi

Abstract

Amaç: Sepsis ve septik şokun (SSS) kapsamlı etkene yönelik ve destek tedavileri polifarmasiye yol açtığından ilaç etkileşim riski artmaktadır. Bu çalışmada, SSS tanısı almış hastaların tedavilerinde polifarmasinin, potansiyel ilaç etkileşimlerinin ve ilaç etkileşimlerine yönelik yapılan öneriler doğrultusunda hekimlerin müdahalelerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Prospektif ve kesitsel olarak bir üniversite hastanesinin yoğun bakım ünitelerinde yürütülen bu çalışmada, SSS tanısı almış hastaların tedavilerinde, klinik eczacı tarafından tespit edilen ilaç etkileşimleri ve bu etkileşimlere yönelik yapılan öneriler değerlendirilmiştir. Bulgular: Dahil edilen 65 hastanın (%67,7 erkek) SSS tanısı aldıklarında reçete edilen ortalama ilaç sayısının 8,69±2,12 olduğu ve 161 ilaç-ilaç etkileşimi saptanmıştır. Bunlardan klinik eczacının değerlendirmesi sonucu %78,9’u antimikrobiyallerden (özellikle klaritromisin, %31,6) kaynaklanan klinik açıdan anlamlı olan 19’una (%11,8) yönelik öneride bulunulmuştur. İlaç etkileşimlerine yönelik tüm öneriler hekimler tarafından kabul edilip uygulanmıştır. İlaç sayısı artıkça etkileşim sayısının anlamlı şekilde arttığı (r=0,475; pObjective: Comprehensive and supportive therapies of sepsis and septic shock (SSS) cause polypharmacy and increase the risk of drug interactions. This study aimed to evaluate the rate of polypharmacy, potential drug interactions, and clinical pharmacists’ interventions on drug interactions in patients with SSS. Materials and Methods: This prospective, cross-sectional study was conducted in the intensive care unit of a university hospital. Drug interactions and clinical pharmacist’s interventions on these interactions were evaluated in patients with SSS. Results: The mean number of drugs received by 65 patients (67.7% male) was 8.69±2.12, and 161 drug interactions were recorded. After the assessment of these drug interactions according to their clinical significance, interventions were made in 19 (11.8%) patients. Of these drugs, 78.9% were related to antimicrobials (especially clarithromycin, 31.6%). All interventions were accepted and fully implemented by physicians. The number of drug interactions increased with the increasing frequency of drug use (r=0.475; p