Öz-Duyarlık: Psikolojik Belirtiler ile İlişkisi ve Psikoterapide Kullanımı

Abstract

Öz-duyarlık, Neff tarafından bireylerin kendilerine yargılamadan, eleştirmeden ya da cezalandırmadan yaklaşabilmesi, zorlu bir yaşantı sonrasında deneyimlerini kendini izole etmeden diğer insanlarla paylaşabilmesi ve acı verici duygu ve düşüncelerin aşırı şekilde tanımlanmadan bilinçli bir farkındalık zemininde tutulabilmesi olarak tanımlanmıştır. Araştırmalar, öz-duyarlığın psikolojik iyilik haliyle pozitif; depresyon, kaygı, yeme bozuklukları, travma ve pek çok psikolojik belirtilerle negatif yönde ilişkisi olduğunu göstermiştir. Ayrıca psikoterapide öz-duyarlığın güçlendirilmesine yönelik araştırmaların oldukça önemli bulgular sunduğu da dikkatleri çekmektedir. Bu derleme makalesinin amacı, öz-duyarlık kavramını alanyazın doğrultusunda incelemek, öz-duyarlık bağlamında yürütülen görgül araştırmaların bulgularını özetlemek ve öz-duyarlığın psikoterapide kullanımını tartışmaktır.