Spinal Musküler Atrofi: Tanı, Tarama ve Tedavide Güncel Gelişmeler

Abstract

Spinal musküler atrofi (SMA), kranial sinir motor çekirdekleri ve omurilikteki ön boynuz motor nöronların kaybının yol açtığı ilerleyici kas güçsüzlüğü ve atrofisi ile seyreden kalıtsal bir hastalıktır. Otozomal resesif geçiş gösterir ve Survival Motor Nöron 1 (SMN1, MIM *600354) genindeki mutasyonlar sonucu ortaya çıkar. Dünya genelinde SMA görülme sıklığı 10 000 canlı doğumda ~1-3, SMN1 gen mutasyonlarının taşıyıcı sıklığı ise ~1/50’dir. SMA, klinik şiddeti ve hastalık başlangıç yaşına göre beş ayrı fenotip olarak olarak sınıflandırılır. Temel klinik bulgu kas güçsüzlüğü ve atrofisidir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı verilerine göre yaklaşık 3000 SMA hastası izlenmektedir. SMA’nın kalıtımından sorumlu SMN1 geni, 5. kromozomun uzun kolunda, 5q13.2 bölgesinde yer almaktadır. Son on yılda, SMA tanı ve tedavisinde çığır açıcı gelişmeler yaşanmış, erken tanı ve tedavinin hastalık seyrini değiştirdiği izlenmiştir. Erken tanıya yönelik ülkemizde yenidoğan ve evlilik öncesi SMA tarama programları uygulanmaktadır. Günümüzde SMA tedavisinde birçok preklinik ve klinik çalışma halen devam etmekte ve klinik yararlanımı artırmaya yönelik kombine tedavi stratejileri denenmektedir.Spinal muscular atrophy (SMA) is an inherited neuromuscular disease characterized by chronic and progressive muscle weakness and atrophy caused by the irreversible loss of motor neurons in the spinal cord and brainstem. SMA is an autosomal recessive disorder resulting from mutations in the Survival of Motor Neuron 1 (SMN1, MIM *600354) gene. According to the Turkish Ministry of Health data, there are about 3000 SMA patients in our country. The prevalence of SMA worldwide is about 1-3 per 10 000 live births, and the frequency of carriers of SMN1 gene mutations is about 1 per / 50. SMA is classified into five distinct phenotypes based on clinical severity and disease onset. The main clinical finding is muscle weakness and atrophy. The SMN1 gene is responsible for the inheritance of SMA is located in the 5q13.2 region of the long arm of chromosome 5. In the last decade, there have been groundbreaking developments in the diagnosis and treatment of SMA, and it has been observed that early diagnosis and treatment change the course of the disease. Newborn and premarital SMA screening programs are implemented in our country for early diagnosis. Currently, many preclinical and clinical studies are still ongoing in the treatment of SMA and combined treatment strategies are being tried to increase clinical benefit.