Tendency to self-handicapping in the situation of expected failure

Abstract

The basic objective of this research is to determine what type of self-handicapping strategies subjects will use when they face potential failure, under the condition that they have the possibility of strategy choice. Another research objective is directed to the research of relation between the selected self-handicapping strategy and personality characteristics. 120 student of the second and third year of the Department of psychology, University of Novi Sad has been taken into sample. In the first research stage, all students administrated a series of personality self-report tests. In the second experiment stage, the participants were divided into four groups, on the basis of two criteria: the solvability of intelligence test tasks and the presence of hampering factors during task solving. The research results show that there are at least two types of self-handicapping strategies. One type is used by the majority of people when found in the situation where potential failure is expected. It refers to searching for alibis in external circumstances and it is probably the reflection of sound tendencies of facing possible consequences of information on one?s own incompetence. Another type of strategies presents consistent behaviour pattern, determined by the higher degree of adverse affectivity and negative image of oneself, and it is manifested in the use of poor psychophysical condition as the alibi for failure.Termin samohendikepiranje prvi su upotrebili Berglas i Dzons (Berglas & Jones, 1978), objasnjavajuci njime jednu od strategija suocavanja sa potencijalnim neuspehom. Kada je prisutna pretnja samopostovanju, odnosno kada se ocekuje neuspeh u nekoj aktivnosti, koja je najcesce povezana sa sposobnostima, osoba aktivno trazi ili kreira faktore koji mogu ometati izvodjenje te aktivnosti, a koji mogu posluziti kao opravdanje za potencijalni neuspeh. Mnogi psihopatoloski simptomi tumace se u svetlu samohendikepirajucih strategija - anksioznost, depresivnost, ali i upotreba alkohola ili droga. Istrazivanje koje je prikazano u ovom radu je konceptualizovano sa ciljem da se odgovori na pitanja za koje postoji ozbiljna sumnja da su zanemarena u dosadasnjim ispitivanjima samohendikepiranja. Osnovni cilj ovog istrazivanja jeste utvrdjivanje koju vrstu samohendikepirajucih strategija ce koristiti ispitanici kada se suoce sa potencijalnim neuspehom, pod uslovom da imaju mogucnost izbora strategije. Drugi cilj istrazivanja usmeren je na ispitivanje povezanosti izmedju vrste izabrane samohendikepirajuce strategije i osobina licnosti. U istrazivanju je ucestvovalo 120 studenata druge i trece godine psihologije. U prvoj fazi istrazivanja svi subjekti su popunili bateriju testova za procenu licnosti. U drugoj fazi eksperimenta, ispitanici su podeljeni u cetiri grupe, na osnovu dva kriterijuma: resivost zadataka iz testa inteligencije i prisustvo ometajucih cinilaca tokom resavanja zadataka. Po trideset ispitanika pripadalo je sledecim grupama: I grupa - sa resivim zadacima i sa distraktorom (RD); sa neresivim zadacima i sa distraktorom (ND), sa resivim zadacima i bez distraktora (RB) i sa neresivim zadacima i bez distraktora (NB). Kao distraktor tokom eksperimenta posluzila je buka koju su pravila dva istrazivaca, dok su gledala crtane filmove na TV-u, ostavljajuci utisak zauzetosti istrazivanjem, dizajniranim da meri agresivne reakcije junaka crtanih filmova, U istrazivanju su primenjeni sledeci instrumenti za procenu licnosti: Skala samohendikepiranja (The Self-Handicapping Scale, Jones & Rhodewalt, 1982); Bekova skala depresivnosti (Beck et al, 1988); Bekov self-koncept test (The Beck Self- Concept Test, Beck et al, 1989); Spilbergerov state - trait inventar anksioznosti - trait verzija (STAI- Spielberger et al, 1970.) i Rozenbergova skala samopostovanja (Rosenberg, 1965). Kao instrumenti uz pomoc kojih je vrsena eksperimentalna manipulacija korisceni su testovi koji su sadrzali numericke i verbalne zadatke, a koje je sastavio jedan od autora rada. Postojale su dve verzije testa: sa lakim i sa neresivim zadacima. Primenjena je Multivarijatna analiza kovarijansi. Kriterijske varijable u analizi su bile odustajanje, spoljasnji uslovi i psihofizicki uslovi, kao oblici samohendikepirajucih strategija. Prediktorske varijable su varijable koje proizilaze iz eksperimentalne manipulacije (resivost zadataka i uslovi testiranja), a varijable licnosti su u analizu ukljucene kao kovarijeteti. Rezultati istrazivanja su pokazali da su kriterijske varijable u vecoj meri odredjene prediktorima koji proizilaze iz eksperimentalne situacije, nego prediktorima iz prostora licnosti. Na osnovu toga bi se mogao izvesti zakljucak da zahtevi situacije imaju vecu ulogu u odluci da se primerni samohendikepirajuca strategija od osobina licnosti. Moze se zakljuciti da postoje najmanje dve vrste samohendikepirajucih strategija. Jednu vrstu koristi vecina ljudi kada se nadje u situaciji kada ocekuje potencijalni neuspeh. U pitanju je trazenje alibija u spoljasnjim okolnostima (ako za to postoji mogucnost) i verovatno je odraz zdravih tendencija suocavanja sa mogucim posledicama informacija o vlastitoj nekompetentnosti. Druga vrsta strategija predstavlja konzistentan obrazac ponasanja, determinisan vecim stepenom negativnog afektiviteta i negativne slike o sebi, a manifestuje se u koriscenju loseg psihofizickog stanja kao alibija za neuspeh. Zadatke u buducim empirijskim istrazivanjima ovog fenomena trebalo bi prvenstveno usmeriti upravo na adekvatniju operacionalizaciju psihofizickog statusa ispitanika koji se hendikepiraju primenom ove strategije.