Sposób żywienia nastoletnich pacjentów chorych na wrzodziejące zapalenie jelita grubego, chorobę Leśniowskiego–Crohna i celiakię a morfologia krwi

Abstract

Introduction: Patients with chronic intestinal diseases suffer from nutrient deficiency.The aim of the study was to show the differences in the diet and nutrient supply, as well as to demonstrate the need for supplementation in the group of adolescents.Materials and methods: The study group comprised 26 people. Subgroups formed by subjects suffering from ulcerative colitis (UC), Crohn’s disease (CD) and coeliac disease comprised 8, 8 and 10 people, respectively. Both sexes were equally represented in groups. The age of patients was 15.57 ±2.50, 15.75 ±1.75, 14.8 ±1.99 years, respectively.Dietary intake was assessed on the basis of a 24-hour dietary recall entered in the dietary software Dieta 5d recommended by National Food and Nutrition Institute. Obtained results were compared to current nutritional standards. The measurements of body mass, height and blood morphology were used to assess the differences in nutritional status. The data were subjected to statistical analysis with Statistica 12 using T-test for the samples independent from the groups.Results: Energy intake in all analysed groups was insufficient. The group of patients suffering from coeliac disease consumed the fewest calories. The largest statistically significant differences were shown between coeliac disease and UC. They related to the lower total intake of protein and all amino acids except lysine. In the same group we determined a significantly lower consumption of vitamins E, C, pyridoxine, thiamine and folic acid, as well as almost all mineral compounds. Additionally, a lower intake of essential fatty acids, starch and dietary fibre was noted in patients with coeliac disease, as compared to CD and UC. The fewest statistically significant differences were shown among the patients suffering from CD and UC. The consumption of calcium in all analysed groups was insufficient to cover daily demand. Statistical analysis of blood morphology results revealed significant differences in the number of monocytes in patients with CD and UC. Among those suffering from CD and coeliac disease the statistically significant difference referred to RDW-CV, whereas among the patients with UC and coeliac disease the difference related to erythrocytes, haematocrit and MCV.Conclusions: The assessment of the diet and blood morphology revealed that all tested groups are prone to malnutrition. The caloric load of the diet of people suffering from coeliac disease can be increased through the addition of starch from gluten-free sources. Supplementation with calcium and vitamin D should be introduced in all groups at the same level. Additionally, due to insufficient supply with the diet, the supplementation of potassium, magnesium and folacin should be considered, especially in coeliac disease and CD groups. In the case of coeliac disease, the supplementation should also include vitamin E, zinc, iron and iodine. The intake of dietary fibre in coeliac disease may be insufficient. The reduction in the number of erythrocytes and haematocrit can suggest the occurrence of UC. Lower values for platelets, especially RDW-CV (%), can increase the risk of coeliac disease. The increase in monocytes may be characteristic for CD.Wstęp: Pacjenci z przewlekłymi chorobami jelit często cierpią na niedobory składników pokarmowych.Celem pracy było wskazanie różnic w sposobie żywienia, podaży składników odżywczych i pokarmowych oraz wykazanie konieczności suplementacji w grupie nastolatków.Materiały i metody: Grupę badaną stanowiło 26 osób: 8 z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego (WZJG), 8 z chorobą Leśniowskiego–Crohna (CD) oraz 10 z celiakią. Były to grupy o równym udziale obu płci. Wiek pacjentów wynosił odpowiednio 15,57 ±2,50, 15,75 ±1,75 oraz 14,8 ±1,99 lat.Sposób żywienia oceniono na podstawie wywiadu o spożyciu z ostatnich 24 godz., wprowadzonego do programu dietetycznego Dieta 5d rekomendowanego przez Instytut Żywności i Żywienia. Uzyskane wyniki porównano z aktualnymi normami żywienia. W ocenie różnic stanu odżywienia wykorzystano pomiar masy ciała i wzrostu oraz morfologię krwi. Dane poddano analizie statystycznej przy użyciu programu Statistica 12, wykorzystując test T dla prób niezależnych względem grup.Wyniki: Spożycie energii we wszystkich analizowanych grupach jest niewystarczające. Grupa pacjentów chorujących na celiakię spożywała najmniej kalorii. Najwięcej różnic statystycznie istotnych wykazano pomiędzy celiakią a WZJG. Odnosiły się one do niższego spożycia białka ogółem oraz wszystkich aminokwasów z wyjątkiem lizyny. W tej samej grupie wykazano istotnie niższe spożycie witamin E, C, pirydoksyny, tiaminy i kwasu foliowego, a także prawie wszystkich składników mineralnych. Dodatkowo stwierdzono niższe spożycie niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych oraz skrobi i błonnika pokarmowego u pacjentów z celiakią względem CD i WZJG. Najmniej różnic istotnie statystycznych występowało między chorymi na CD i WZJG. Spożycie wapnia we wszystkich badanych grupach było niewystarczające, aby pokryć dzienne zapotrzebowanie. Analiza statystyczna wyników morfologii krwi wykazała istotną różnicę w ilości monocytów u pacjentów z chorobą Crohna i wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. Pomiędzy chorymi na CD i celiakię różnica istotnie statystyczna dotyczyła RDW-CV, natomiast pomiędzy pacjentami z WZJG a celiakią różnica dotyczyła wartości erytrocytów, hematokrytu i MCV.Wnioski: Na podstawie oceny sposobu żywienia i morfologii należy stwierdzić, że wszystkie badane grupy narażone są na niedożywienie. Kaloryczność diety chorych na celiakię można zwiększyć przez dodanie skrobi ze źródeł bezglutenowych. We wszystkich grupach należy włączyć suplementację wapniem i witaminą D na takim samym poziomie. Dodatkowo ze względu na brak pełnego pokrycia zapotrzebowania wraz z dietą należy rozważyć suplementację potasu, magnezu i folianów szczególnie w grupie celiakii i CD. W celiakii suplementacja powinna dotyczyć także witaminy E, cynku, żelaza oraz jodu. Podaż błonnika w celiakii może być niewystarczająca. Obniżenie ilości erytrocytów ihematokrytu może sugerować występowanie WZJG. Niższe wartości płytek krwi, a w szczególności RDW-CV (%), może zwiększać prawdopodobieństwo występowania celiakii, natomiast wzrost monocytów może być charakterystyczny dla CD.