Przemiany w sferze usług turystycznych Krakowa i ich wpływ na percepcję turystyki przez mieszkańców

Abstract

Miasta dziedzictwa kulturowego UNESCO należą do wiodących destynacji turystycznych na świecie. Kraków jest jednym z przykładów tego typu miast. Celem podjętych badań było poznanie postrzegania wzrostu ruchu turystycznego w Krakowie przez mieszkańców i usługodawców turystycznych oraz ustalenie ich postaw wobec zachowań turystów. Przeprowadzono badania ankietowe z mieszkańcami (677) i wywiady z usługodawcami turystycznymi (50). Mieszkańcy i usługodawcy turystyczni dostrzegają zarówno pozytywny, jak i negatywny wpływ turystyki na rozwój miasta. Do pozytywnych skutków zaliczono: większe możliwości zatrudnienia, wzrost dochodów oraz rozwój infrastruktury transportu miejskiego. Natomiast odnotowano różnice w ocenie rozwoju bazy noclegowej oraz wpływu turystyki na procesy społeczne. Mieszkańcy jako negatywne skutki intensywnego ruchu turystycznego wskazali: nadmiar turystów, wzrost liczby lokali rozrywkowych (np. kluby nocne), zmiany w użytkowaniu budynków historycznych (hotele, puby). Intensywne promowanie turystyki rozrywkowej w Krakowie zdaniem mieszkańców sprzyja wzrostowi niepożądanych zachowań turystów (np. pijaństwo, zakłócenia porządku publicznego, udział w seksturystyce). Wyodrębniono trzy kategorie postaw mieszkańców względem zachowań turystów oraz wyróżniono dysfunkcje turystyczne o charakterze uniwersalnym i charakterystyczne dla Krakowa, a także ich uwarunkowania.