Właściwości prozdrowotne i mechanizmy działania beta-glukanów zbożowych

Abstract

Beta-glukany to polisacharydy zbudowane z jednostek D-glukozy połączonych wiązaniami beta-glikozydowymi. Związki te są obecne w różnych produktach spożywczych, takich jak zboża, grzyby, drożdże czy wodorosty. Pochodzące ze zbóż beta-glukany są liniowymi polimerami dobrze rozpuszczalnymi w wodzie, które wykazują szereg prozdrowotnych właściwości. W niniejszej pracy dokonano przeglądu najnowszej literatury dotyczącej korzystnego wpływu beta-glukanów obecnych w zbożach na organizm ludzi i zwierząt oraz mechanizmów ich działania. Powszechnie wiadomo, że związki te skutecznie obniżają poziom cholesterolu i zmniejszają glikemię poposiłkową, co umożliwiło dopuszczenie stosowania oświadczeń zdrowotnych na produktach spożywczych zawierających odpowiednie ilości beta-glukanów pochodzących z owsa i/lub jęczmienia. Ponadto jest wiele dowodów wskazujących na silne właściwości immunomodulujące i przeciwzapalne tych związków, które wydają się być szczególnie istotne w terapii coraz powszechniej występujących, nieswoistych zapaleń jelit. Nieliczne badania z ostatnich lat wykazały również działanie prebiotyczne i przeciwnowotworowe tych polisacharydów.