TÜRKİYE’DE BAKIM YÜKÜ İLE İLGİLİ YAPILAN LİSANSÜSTÜ TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZİ

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de 2013-2022 yılları arasında “bakım yükü”, “bakıcı yükü” ya da “aile bakım yükü” üzerine yapılmış lisansüstü çalışmaların sentezini yapmaktır. Bu amaçla Ulusal Tez Veri Tabanına kayıtlı ve izinli olan 152 lisansüstü çalışma incelenmiştir. Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı tarama çalışmasıdır. Veriler “bakım yükü”, “bakıcı yükü ve aile”, “bakım yükü ve aile” anahtar kelimeleri ile Ulusal Tez Veri Tabanı’nda taranmıştır. Dahil edilme kriterlerini karşılayan 152 lisansüstü tez örnekleme dahil edilerek analiz edilmiştir. Veri analizinde çalışmalar; araştırma türü, yayımlandığı tarih, üniversite, enstitü, anabilim dalı, araştırma yöntemi, araştırma modeli, bakım verilen hasta türü, bakım verenin kimliği, örneklem sayısı ve anahtar kelimelere göre gruplandırılmıştır. İçerik analizi ve frekans (f) analizi tekniği kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmalardan; 116 tezin yüksek lisans, 21 tezin doktora ve 15 tezin tıpta uzmanlık olduğu görülmüştür. 147 tezin Türkçe ve 5 tezin İngilizce yazıldığı belirlenmiştir. Konunun birçok farklı üniversite tarafından çalışıldığı görülse de en çok yayının Atatürk Üniversitesi (n:12) tarafından yapıldığı belirlenmiştir. Alanda en sık “tanımlayıcı” desende (n:124) çalışmaların yapıldığı tespit edilmiştir. Çalışmalarda en fazla hastaya doğrudan temas eden “hasta yakınlarının” bakım yükünün (n:119) ölçüldüğü tespit edilmiştir. Sonuç: Bu çalışma bakım yükü alanında Türkiye’de son 10 yılda yapılmış olan lisansüstü çalışmaları bütüncül olarak sunması açısından araştırmacılara yol gösterici olacaktır.