Yaşam kalitesinin yordayıcısı olarak sağlıklı yaşam biçimi davranışları: Tıp Fakültesi öğretim elemanları örneği

Abstract

Amaç: Yaşam kalitesi, bireylerin yaşamdaki pozisyonunu algılamasıdır. Sağlıklıyaşam biçimi davranışları ise bireyin sağlıklı kalmak ve hastalıklardan korunmakiçin inandığı ve uyguladığı davranışların bütünüdür. Bir tıp fakültesinde görevliöğretim elemanlarının sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını ve yaşam kalitelerinideğerlendirmek; yaşam kalitesinin yordayıcılarını belirlemektir. Yöntem: Kesitselanalitik tipteki bu çalışmanın evrenini bir tıp fakültesinde çalışan öğretim elemanlarıoluşturmaktadır (N:419). Örneklem seçimi yapılmaksızın evrenin tamamınaulaşılması hedeflenmiş %77.6’sına ulaşılmıştır. Yaşam kalitesi, Dünya Sağlık ÖrgütüYaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu ile ölçülmüştür. Ölçeğin bedensel, ruhsal, sosyal,çevre alt alanlarında alan puanları hesaplanmıştır. Sağlıklı yaşam biçim davranışları;Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği-II ile belirlenmiştir. Ölçeğin; manevi gelişim,sağlık sorumluluğu, fiziksel aktivite, beslenme, kişiler arası ilişkiler ve stres yönetimiolmak üzere altı alt boyutu bulunmaktadır. İstatistik analizlerde Bağımsız gruplardat testi, Mann-Whitney U, varyans analizi, Kruskal-Wallis, Pearson korelasyon veçoklu doğrusal regresyon testleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma grubunun%60.3’ü 35 yaş altında, %59.1’i erkektir. Araştırma grubunun %57.8’i tıpta uzmanlıköğrencisi, %42.2’si öğretim üyesidir. SYBD toplam puanı ile yaşam kalitesi alt alanları(bedensel, ruhsal, sosyal, ulusal çevre) arasında pozitif yönde anlamlı korelasyonmevcuttur (sırasıyla p<0.001; p<0.001; p<0.001 ve p<0.001). Düzenli uyku uyumak,bedensel ve sosyal yaşam kalitesini olumlu yönde yordamaktadır (sırasıyla; p<0.001ve p<0.01). SYBD alt alanlarından manevi gelişim, bedensel, ruhsal, sosyal ve çevreyaşam alanlarını olumlu yönde yordayan değişkendir (sırasıyla p<0.001; p<0.001;p<0.01 ve p<0.001). Sonuç: Sağlıklı yaşam biçimi davranışlarından, manevi gelişim,yaşam kalitesinin önemli bir yordayıcısıdır. Bireylerin yaşam kalitesinin artırılmasıiçin manevi gelişim konularında farkındalık oluşturulmalıdır. Sağlıklı yaşam biçimidavranışlarını geliştirmeye yönelik aktiviteler yapılmalıdırObjective: Quality of life reflects an individual’s perception of their position in life. Healthy lifestyle behaviours are behaviours that an individual believes and applies to stay healthy and to protect against diseases. The aim of this study was to evaluate the healthy lifestyle behaviours and quality of life of faculty members and research assistants working in a medical school and to determine the predictors of their quality of life. Methods: The target population for this cross-sectional analytical study was the lecturers and research assistants working in a medical faculty (n 419). It was aimed to reach all the population without making a sample selection. 77.6% of the population was successfully reached. Quality of life was measured by the World Health Organization Quality of Life Scale Brief Form and Quality of Life Scale scores were calculated in the physical, psychological, social, environmental and national sub-areas (social pressure). Healthy lifestyle behaviours were measured by the Healthy Lifestyle Behaviours Scale-II. Scores were calculated for six sub-dimensions: spiritual development, health responsibility, physical activity, nutrition, interpersonal relationships and stress management. Independent t-test, Mann-Whitney U, analysis of variance, Kruskal-Wallis, Pearson correlation and multiple regression tests were used for statistical analysis. Results: 60.3% of the research group was under the age of 35 and 59.1% were male. 57.8% of the research group were medical research assistants and 42.2% were lecturers. There was a significant positive correlation between HLBS total scores and the quality of life sub-domains (physical, psychological, social, environmental and social pressure) (respectively p<0.001; p<0.001; p<0.001; p<0.001 and p<0.001). Getting regular sleep predicted the quality of physical and social life positively (respectively p<0.01 and p<0.05). Spiritual development as a sub-dimension of HLBS positively predicted physical, spiritual, social and environmental life dimensions (p<0.001; p<0.001; p<0.05 and p<0.05, respectively). Conclusion: One of the healthy lifestyle behaviours, spiritual development was an important predictor of quality of life. To increase the quality of life of individuals, awareness should be raised especially on sleep patterns and spiritual development. Interventions should be carried out to develop healthy lifestyle behaviours.