Hành vi tự gây thương tích và các yếu tố liên quan ở học sinh trung học phổ thông tại Thành phố Hồ Chí Minh

Abstract

Mục tiêu: Xác định tỷ lệ hành vi tự gây thương tích (TGTT) và các yếu tố liên quan ở học sinh trung học phổ thông (THPT) tại Thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) năm 2024. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu cắt ngang mô tả chọn 976 học sinh của hai trường THPT tại TPHCM theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên nhiều bậc. Dữ liệu thu thập bằng bộ câu hỏi tự điền gồm đặc điểm cá nhân, đặc điểm gia đình, hành vi TGTT và trải nghiệm bất lợi thời thơ ấu (BLTTA). Adverse Childhood Experiences International Questionnaire (ACE-IQ) được dùng để đánh giá trải nghiệm BLTTA. Functional Assessment of Self-Mutilation (FASM) đo lường hành vi TGTT. Educational Stress Scale for Adolescents (ESSA) được dùng để đánh giá áp lực học tập. Kết quả: Tuổi trung bình của học sinh trong mẫu nghiên cứu là 17,0 ± 0,8 tuổi. Tỷ lệ học sinh nữ chiếm 53,4%. Tỷ lệ hành vi TGTT ở học sinh THPT là 46,9% (KTC95%: 43,7-50,1%). Số trải nghiệm BLTTA càng tăng thì tỷ lệ hành vi TGTT của học sinh cũng tăng theo. Tỷ lệ thực hiện hành vi TGTT cao hơn ở nhóm học sinh khối lớp 11 (PRhc=1,22; KTC95%:1,04-1,43), khối lớp 10 (PRhc=1,27; KTC95%:1,08-1,50) so với khối lớp 12, nhóm học sinh nữ (PRhc=1,21; KTC95%:1,06-1,39) so với học sinh nam, có tôn giáo (PRhc=1,13; KTC95%:1,01-1,28) so với không tôn giáo, nhóm học sinh có học lực khá (PRhc=1,23; KTC95%:1,01-1,50) so với nhóm học sinh có học lực dưới khá, áp lực học tập mức độ vừa (PRhc=1,41; KTC95%:1,17-1,70) và nặng (PRhc=1,58; KTC95%:1,31-1,90) so với mức độ nhẹ, cha mẹ sống chung (PRhc=1,67; KTC95%:1,02-2,74) so với cha hoặc mẹ đã mất. Kết luận: Cần thiết hỗ trợ sức khỏe tâm thần và nâng cao hành vi sức khỏe cho học sinh, đặc biệt cho học sinh lớp 10, 11, học sinh nữ và học sinh có học lực khá. Nhà trường và gia đình cần phối hợp giảm áp lực học tập, hỗ trợ khuyến khích hoạt động tinh thần lành mạnh và sự chia sẻ tích cực từ cha mẹ.