Omega Yağ Asitleri: Biyolojik Etkileri ve Bitkisel Kaynakları

Abstract

Diyetin önemli bileşenlerinden olan omega yağ asitleri yaygın olarak omega-3, omega-6, omega-9 olarak bilinmektedir. Omega yağ asitlerinin en zengin besin kaynakları bitkisel yağlar ve balık yağlarıdır. Omega-3 ve omega-6 zorunlu olarak dışarıdan alınması gereken esansiyel yağ asitlerindendir. Başlıca omega-3, α-linolenik asit (ALA) bitkisel kaynaklı iken; eikosapentaenoik asit (EPA) ve dokosaheksaenoik asit (DHA) balıklarda bol miktarda bulunmaktadır. Bitkilerin tohumları ve özellikle fındık, ceviz gibi sert kabuklu meyveler başlıca omega yağ asidi kaynaklarıdır. Başta omega-3 olmak üzere omega yağ asitlerinin kardiyovasküler hastalıklar, bilişsel fonksiyonlar, metabolik bozukluklar, enflamatuvar hastalıklar, oksidatif stres, cilt rahatsızlıkları, göz hastalıkları, psikiyatrik bozukluklar ve Alzheimer gibi birçok hastalıkta olumlu etkileri vardır ve tedavide kullanılmaktadırlar. Ayrıca fetal gelişimin sağlanmasında da etkin rol oynadıkları bilinmektedir. Sağlık üzerindeki yararlı etkilerin görülebilmesi için omega-6/omega-3 oranının düşük olması gerekmektedir. Biyolojik etkilerinin birçoğunun mekanizması henüz tam olarak aydınlatılamamıştır. Bu makalede, önemli omega yağ asitleri hakkında genel bilgilerin, bulundukları bitkisel kaynakların, biyolojik etkilerinin ve kullanımlarının derlenmesi amaçlanmıştır.