19. Yüzyılın Sonlarında Osmanlı Devleti’nde Bir Salgın ve Alınan Önlemler: Çanakkale Çatalçam Köyü

Abstract

Salgın hastalıklar tarih boyu savaşlarla birlikte insanlık adına en büyük felaketlerden birisi olmuştur. Salgın hastalılar devletleri siyasi, ekonomik ve psikolojik olarak derinden etkilenmiştir. Tarih boyu cüzzam, sıtma, veba, tifo, tifüs, frengi, kolera, dizanteri, kızamık ve benzeri birçok hastalık salgın haline gelerek toplu ölümlere neden olmuştur. Bu salgınlar çeşitli virüs salgınları olup genellikle sağlıksız koşullarda ortaya çıkarak yayılmışlardır. Günümüzde yaşanan koronavirüs salgını da Çin’in Wuhan şehrinde sağlıksız ortamlarda ortaya çıkarak, küreselleşen dünyada tarihin en hızlı yayılan virüsü olarak pandemik bir salgın haline gelmiştir. Bu durum da bize tıp alanında ne kadar gelişme yaşanırsa yaşansın pandemi haline gelebilecek salgınların önüne geçilemediği/geçilemeyeceğini göstermektedir. Koronovirüs salgını tarihte yaşanan diğer salgınlardan aslında pek farklı olmadığı tarihe bakıldığı zaman çok rahat anlaşılacaktır. Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin 19. yüzyılının sonlarında Çanakkale’nin Çatalçam köyünde yaşanan bir salgın hastalığı ve bu hastalık karşısında devletin aldığı tedbirler ile doktor heyetinin teftiş sonucu hazırladıkları rapor değerlendirilmeye çalışılmıştır.Epidemics diseases have been one of the greatest disasters on behalf of humanity, along with wars throughout history. Epidemic diseases have deeply affected states politically, economically and psychologically. Throughout history, many diseases such as leprosy, malaria, plague, typhoid, typhus, syphilis, cholera, dysentery, measles and so on have become epidemics and caused mass deaths. These outbreaks are a variety of outbreaks of the virus and have spread, often occurring in unsanitary conditions. Today's Coronavirus outbreak has also emerged in unhealthy environments in Wuhan, China, and has become a pandemic pandemic as the fastest-spreading virus in history in the globalized world. The coronovirus outbreak is not very different from other outbreaks in history.In this study, the Ottoman Empire's 19th. at the end of the century, an epidemic disease was studied in Çatalçam village of Çanakkale. And the measures taken by the state against this disease and the report prepared by the board of physicians as a result of the inspection were tried to be evaluated.