Standart Protokol ile Tedavi Edilen COVID-19 Pnömonisi Hastaları: Beş Yoğun Bakım Ünitesinin Gözlemsel Sonuçları

Abstract

Amaç: Koronavirüs hastalığı-2019 (COVID-19), hızlı yayılma potansiyeli, yüksek virülansı, henüz bir aşının ve etkisi kanıtlanmış bir antiviral tedavinin olmaması nedeniyle etkilediği ülkelerde hasta sayısında hızlı artışa, sağlık sistemlerinin kapasitelerinin aşılmasına ve ciddi kayıplara sebep olmuştur. Bu da bize, tedavi sürecinin doğru ve en az hatayla sürdürülebilmesi için, protokol bazlı tedavilerin önemli olabileceğini düşündürmektedir. Bu çalışmada “Sepsiste Sağkalım Kampanyası (SSC) COVID-19 Tedavi Kılavuzu” ile uyumlu hazırlanan protokol bazlı tedavinin sonuçlarının paylaşılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, beş hastanenin verilerinin retrospektif ve prospektif olarak kaydedilmesi şeklinde yapılmıştır. Yoğun bakıma (YB) alınma ve tedavi yaklaşımları SSC COVID- 19 Tedavi Kılavuzu’na göre hazırlanan, “COVID-19 yaklaşım protokolü” doğrultusunda yapılmıştır. Bulgular: Beş hastaneye başvuran toplam 1.143 hasta COVID-19 ön tanısıyla yatırılarak tedavi altına alınmış olup, 115 hastanın YB ihtiyacı olmuştur. Bunlar içerisinden COVID-19 olmayan hastalar çıkarılmış ve dışlama kriterleri uygulanmış kalan 77 hasta değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen 77 hastadan dokuzu (%11,7) kaybedilmiştir. Hastaların mortalitelerinde cinsiyete göre fark görülmezken (p=0,661), mortal seyreden olguların yaş ortalamalarının anlamlı olarak yüksek olduğu görülmüştür (p=0,006). Komorbiditelerine bakıldığında hipertansiyon, kronik böbrek yetmezliği ve kanser tanısı bulunan hastaların mortaliteleri anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (p=0,034; p=0,014; p=0,007). Bulgular: Beş hastaneye başvuran toplam 1.143 hasta COVID-19 ön tanısıyla yatırılarak tedavi altına alınmış olup, 115 hastanın YB ihtiyacı olmuştur. Bunlar içerisinden COVID-19 olmayan hastalar çıkarılmış ve dışlama kriterleri uygulanmış kalan 77 hasta değerlendirmeye alınmıştır. Çalışmaya dahil edilen 77 hastadan dokuzu (%11,7) kaybedilmiştir. Hastaların mortalitelerinde cinsiyete göre fark görülmezken (p=0,661), mortal seyreden olguların yaş ortalamalarının anlamlı olarak yüksek olduğu görülmüştür (p=0,006). Komorbiditelerine bakıldığında hipertansiyon, kronik böbrek yetmezliği ve kanser tanısı bulunan hastaların mortaliteleri anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (p=0,034; p=0,014; p=0,007). Sonuç: Serimizdeki mortalite oranına baktığımızda “SSC COVID-19 Tedavi Kılavuzu” doğrultusunda yapılan tedavilerin yararlı olduğunu söyleyebiliriz, ancak mortalite ve morbidite nedenleri ile değerlendirme yaptığımızda, nörolojik, enfektif, solunumsal ve immüniteye ait komplikasyonların iyi gözlemlenmesinin mortalitenin azaltılmasında ana etken olduğunu ve bunun da kılavuza dahil edilmesi gerektiğini düşünüyoruz.Objective: The number of patients with COVID-19 has rapidly increased, thereby exceeding the capacities of health systems and causing serious losses in affected countries because of the rapid spreading potential, high virulence, and lack of vaccine and proven antiviral therapy. This may indicate the importance of protocol-based treatments in maintaining the treatment process accurately, with minimal errors. This study aimed to present the results of a protocol-based treatment prepared in accordance with the “Surviving Sepsis Campaign COVID-19 treatment guideline.” Materials And Methods: This retrospective and prospective study used data of five hospitals. Intensive care and treatment approaches were carried out in accordance with the “COVID-19 approach protocol” prepared according to the “Surviving Sepsis Campaign COVID-19 treatment guideline.” Results: A total of 1143 patients admitted to five hospitals were hospitalized with a prediagnosis of COVID-19, and 115 patients needed intensive care. Among them, patients without COVID-19 were excluded and the remaining 77 patients were evaluated. In this study, 9 (11.7%) of the 77 patients were lost. While the mortality rate did not differ by sex (p=0.661), the mean age of deceased patients was significantly higher (p=0.006). Considering their comorbidities, the mortality rates of patients with hypertension, chronic renal failure, and cancer were significantly higher (p=0.034, p=0.014, and p=0.007, respectively). Conclusion: The mortality rate in this series may suggest that the treatments performed in line with the “Survival in Sepsis Campaign COVID-19 treatment guideline” are useful. However, when the causes of mortality and morbidity were evaluated, good observation of neurological, infective, respiratory, and immune complications may be considered the main factor in reducing mortality and should be included in the guideline.