Magic numbers in the music of Sofia Gubaidulina

Abstract

Sofia Gubaidulina's compositions are characterized by a special kind of symbolism and constructivism both based on numbers, i.e. mathematical proportions. In almost all her works so-called numerical plots can be detected. The proportions of the Fibonacci series provide a basis for many of her works composed since the beginning of the 1980s. In more recent times she used some rows derivating from the Fibonacci series, in particular the Lucas sequence.Kompozicije S. Gubajduline se karakterisu narocitim tipovima simbolizma i konstrukcije baziranim na brojevima, tj. na matematickim proporcijama. Za nju je, na primer, sedam sveti broj, pa njena dela cesto imaju sedam stavova ili toliko odseka, ili su pisana za sedam izvodjaca. To je, medjutim, samo spoljni, lako uocljivi sloj njene "numericke estetike", dok se tek u dubljim slojevima mogu zapaziti komplikovani sistemi numerickih odnosa. Za njenu muziku iz 1970-ih godina bilo je tipicno koriscenje metoda nadahnutog kineskom Knjigom promena (I-cingom), a tokom sledece decenije pretezno je radila sa proporcijama Fibonacijevog niza. Za Gubajdulinu ovaj niz je privlacan pre svega zbog toga sto njegova pravilnost nije mehanickog tipa, a priblizava se idealu zlatnog preseka, dajuci formi mogucnost da "dise". U sledecoj fazi njene stvaralacke evolucije u njenim delima se mogu uociti i drugi, izvedeni nizovi, narocito Likaov. U radu je detaljnije analizirana primena ovog niza u delu..Jutros rano, uoci budjenja...(1993), tako da se moze zakljuciti da Likaovi brojevi odredjuju duzinu (u taktovima) celog dela i svakog od jedanaest odseka, zatim i sam broj odseka, duzinu nemetrizovanih odseka, kao i ritmicki tok. U Meditacijama o Bahovom koralu "Pred Tvojim prestolom" Gubajdulina koristi numericki metod poznat iz Bahovog vremena, a zasnovan na vezi izmedju slova i brojeva. Kako sama kaze, ona stvara muziku koja se razvija u dva pravca - numerickom i intuitivnom, a kada se ova dva toka preseku, rezultira muzicki lepo.