PERDELERİN DEPREME DAYANIKLI YAPI TASARIMINDAKİ ETKİSİ

Abstract

Türkiye Bina Deprem Yönetmeliğine (TBDY) göre perdeler, deprem yönüne paralel kenarı diğer yöndeki kenarının en az altı katı olan düşey taşıyıcı sistem elemanlarıdır. Yapıların depreme dayanımında yatay deplasman miktarı oldukça etkilidir. Çok katlı yapıların depreme dayanımının düşük olması tepe deplasmanın büyük olmasından kaynaklanmaktadır. Perdeler, deprem yönündeki rijitliklerinin kolonlara göre oldukça büyük olmasından dolayı, yapının deprem esnasındaki deplasmanını engellediği için yapının hasar görmesini önlemektedir. Çok katlı yapıların yapımında, dayanımı düşük yapıların güçlendirilmesinde ve otoparklar gibi hareketli ve aşırı yüklerin olduğu yapılarda perde yapımı yönetmeliklerce zorunlu hale getirilmiştir. Bir yapıda perde yapımı kadar bu perdelerin miktarı, yönleri, sayısı ve donatı düzenlemeside önem arz etmektedir. Perdelerin özellikleri ülkelerin yönetmeliklerine göre değişik kriterleri içermektedir. Ülkemizdeki değişik zamanlarda yürürlüğe girmiş deprem yönetmelikleri de değişik özellikler içermektedir. Bu yapılan çalışmada perdelerin depreme dayanıklı yapı tasarımındaki etkisi ve deprem yönetmeliklerindeki (1975, 2007 ve 2018) değişimi incelenmiştir. Bu inceleme perde miktarı, perdenin deprem yüklerine, yapının deplasmanına ve yapının sünekliğine etkisini içermektedir.