Türkiye’de Geleneksel Mahalle Kimliğinin Sürdürülebilirliğinin Yarışma Projeleri Üzerinden İncelenmesi

Abstract

Hızlı kentleşme süreci ile birlikte değişen yaşam biçimleri Türkiye’de yerel kimlik özelliklerini yansıtan mahalle yapısının değişmesine neden olmaktadır. Kentlerde ortaya çıkan yeni mekânların birbirini tekrarlar nitelikte olması sahip oldukları kimlik özelliklerini ortadan kaldırarak tek tip mekânlar ortaya çıkartmaktadır. İnsan ölçeğinden uzaklaşan uygulamaların standartlaştırılmış/basmakalıp yeni yaşam biçimleri sunması dünyada da yaygınlaşan yerelliğin ön plana alındığı çalışmaların gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda Türkiye’de de dönüşüm geçirmekte olan kentlerde yapılan uygulamaların yerel kimliği vurgulayacak şekilde gerçekleştirilmesi hedeflenerek, toplumun belleğinde önemli bir yere sahip olan ancak unutulmaya yüz tutmuş mahalle geleneğinin canlandırılmasına yönelik çalışmalar başlatılmıştır. TOKİ-Emlak Konut GYO A.Ş. tarafından düzenlenen “7 İklim 7 Bölge: Mahalle Ulusal Mimari ve Kentsel Tasarım Fikir Yarışması” ve İlbank tarafından düzenlenen “Mahalle Tasarımı Fikir Yarışması” ile günümüz ihtiyaçlarına cevap veren ve aynı zamanda geleneksel bağlama sahip mahalle tasarımı yapılması amaçlanmıştır. Bu çalışma ile öncelikle mahalle kavramı ve mahalleyi oluşturan kimlik unsurlarının ele alınması ve daha sonra “7 İklim 7 Bölge: Mahalle Ulusal Mimari ve Kentsel Tasarım Fikir Yarışması” ve “Mahalle Tasarımı Fikir Yarışması” sonucunda ödül alan projelerde “mahalle” olgusunu oluşturan bu unsurların ne ölçüde dikkate alındığının araştırılması amaçlanmaktadır.