Liselere Geçiş Sistemindeki Değişikliğin Öğrenci Profillerine Yansıması Üzerine Fenomenolojik Bir Çalışma

Abstract

Ortaöğretim kurumlarının tercih edilmesine sebep olan faktörler, okullara olan talebi ve öğrencilerin okul seçimlerini etkilemektedir. Bu talepleri dengelemek adına öğrenci seçme ve yerleştirme sisteminde zaman zaman farklı modeller uygulanmıştır. 2018 yılından itibaren ise yerel yerleştirme ve merkezi yerleştirme esasına dayanan bir sisteme geçilmiştir. Öğrenciler, ya tercihleri doğrultusunda adreslerine yakın olan okullara sınavsız kayıt olmakta ya da MEB tarafından belirlenen bazı okullara merkezi sınav puanlarıyla kayıt olmaktadır. Çalışmanın amacı, yapılan bu değişikliğin (yerel yerleştirme ve merkezi yerleştirme) okullardaki öğrenci profilinde değişimlere yol açıp açmadığının değerlendirilmesidir. Çalışma nitel araştırma yöntemiyle yürütülmüş, fenomenoloji ile desenlenmiştir. Çalışma grubunu; 5 okul yöneticisi, 5 branş öğretmeni ve 5 rehber öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubu, amaçlı örnekleme yöntemlerinden biri olan maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak belirlenmiştir. Çalışmada, veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmış; verilerin çözümlenmesinde betimsel analiz ve içerik analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda yerel yerleştirme ile kayıt alan okullardaki kontenjanların belirlenenden fazla olduğu ve dolayısıyla da sınıf mevcutlarında artış gözlenmiştir. Bu yüzden okulların fiziki yapıları göz önüne alınarak kontenjanlarının belirlenmesi gerektiği önerilmektedir. Diğer vurgu yapılan nokta ise, yeni sistemin meslek liselerinin değerinin azalmasına yol açtığıdır. Bu yüzden katılımcılar meslek liselerinin itibarının artırılması yönünde çalışmalar yapılması gerektiğini belirtmişlerdir.